Vườn tiêu của anh Hồ Văn Quý, tại ấp Bãi Tràm, xã Cửa Dương, huyện Phú Quốc. Ảnh: Lê Tuấn

Sở dĩ nói hồ tiêu Phú Quốc hồi sinh vì nó có lịch sử phát triển hàng trăm năm và cũng qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Có giai đoạn, hồ tiêu Phú Quốc tưởng chừng bị lãng quên, song, với những tính chất ưu việt, hương vị đặc trưng và đà phát triển du lịch của hòn đảo được mệnh danh là đảo Ngọc, hồ tiêu Phú Quốc ngày nay đang giúp người nông dân nơi đây vững vàng phát triển và làm giàu. Hiện nay, có khoảng 300ha hồ tiêu trên đảo, với gần 800 hộ trồng, năng suất đạt 3,5 - 4 tấn/ha mỗi năm và đang tiếp tục phục hồi (dự kiến lên 800ha vào năm 2015). Tính trung bình, mỗi ha hồ tiêu khi thu hoạch mang lại cho người trồng 40 triệu đồng sau khi đã trừ mọi chi phí sản xuất. Huyện Phú Quốc đang thực hiện mô hình kết hợp “4 nhà” trong việc nâng cao năng suất, sản lượng và chất lượng sản phẩm hồ tiêu. Nhà nông ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, phát triển bền vững, đảm bảo thương hiệu sản phẩm truyền thống hồ tiêu của huyện đảo. Nhà doanh nghiệp hỗ trợ vốn, bao tiêu và đảm bảo đầu ra cho sản phẩm hồ tiêu Phú Quốc.

Hiện nay, huyện Phú Quốc đã xây dựng nhãn hiệu tập thể cho “Hồ tiêu Phú Quốc”, đảm bảo giá trị của sản phẩm tương xứng với chất lượng vốn có của nó, đồng thời, có chính sách, cơ chế phù hợp để phát triển nhãn hiệu tập thể này, đáp ứng sự kỳ vọng, mong đợi của người trồng tiêu ở Phú Quốc bao đời nay. Huyện cũng đã chỉ đạo các ban, ngành chức năng nghiên cứu ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành sản xuất, tăng giá trị lợi nhuận cho người trồng tiêu như: Ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Ne-ta-phim - I-xra-en cho cây hồ tiêu; xây dựng mô hình sản xuất tiêu đạt chứng nhận GlobalGap. Vụ tiêu vừa qua, vườn tiêu của bà Lý Ngọc Thơ, trú tại ấp Cây Thông, xã Cửa Dương được thực hiện thí điểm mô hình tiêu Phú Quốc ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Ne-ta-phim - I-xra-en đầu tiên, với quy mô 2.000 gốc tiêu. Trao đổi với chúng tôi, bà Thơ cho biết: Phương pháp tưới nhỏ giọt cho cây tiêu không những giảm thiểu lượng nước thất thoát trong điều kiện nguồn nước ngọt trên đảo Phú Quốc ngày càng khan hiếm, nhất là trong mùa khô, mà còn tiết kiệm lượng điện bơm tưới, công lao động, giúp đất luôn tơi xốp, cây tiêu phát triển tốt đồng đều và đặc biệt là giảm đáng kể chi phí sản xuất. Để đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt theo công nghệ của Ne-ta-phim - I-xra-en tiêu tốn khoảng 60-70 triệu đồng/ha tiêu, thời hạn sử dụng 7 - 10 năm. Tưới theo phương pháp này giúp cây tiêu có được nguồn nước cần thiết ổn định và những chất dinh dưỡng khác ngay từ khi tiêu mới ra hoa, kết hạt. Vì vậy, giúp tiêu phát triển tốt đồng đều, chắc hạt, tăng năng suất và nâng cao chất lượng sản phẩm hạt tiêu.

Theo nhiều lão nông dân gần cả đời lăn lộn với hồ tiêu trên đảo này, thì khó khăn lớn nhất của việc trồng hồ tiêu là cây tiêu chiếm diện tích khá lớn, tốn nhiều công sức, vốn liếng và lãi suất vay ngân hàng cao. Trong khi đó, giá trị đất ở đây đang rất “sốt”, nhất là đầu tư phát triển du lịch hoặc chuyển sang mục đích sử dụng khác mang lại lợi ích kinh tế hiệu quả hơn. Đây là những nguyên nhân dẫn đến hồ tiêu Phú Quốc có nguy cơ bị mai một nếu thiếu những giải pháp quy hoạch đầu tư phát triển.Trước đây, khi giá vật tư nông nghiệp, vật tư xây dựng trụ tiêu, giống, công lao động… chưa tăng và giá bán 100.000-120.000 đồng/kg, người trồng tiêu thu lãi trên dưới 50 triệu đồng/ha. Nhưng nay với giá đó, nông dân không có lãi, thậm chí thua lỗ, do chi phí đầu tư sản xuất tăng khá cao.

Được biết, trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2015, Phú Quốc phấn đấu trồng 1.000ha hồ tiêu, cung cấp sản phẩm cho thị trường trong nước và xuất khẩu, nhất là tiếp tục giữ vững sản phẩm đặc sản của địa phương phục vụ khách du lịch. Để thực hiện được mục tiêu này, huyện Phú Quốc tập trung tìm những giống mới cho năng suất, chất lượng cao, hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc hồ tiêu gắn với hỗ trợ nguồn vốn vay ưu đãi cho người trồng tiêu. Huyện cũng tuyên truyền nông dân giữ vững và tiếp tục phát triển loại cây trồng đặc sản truyền thống, không vì lợi ích trước mắt mà chuyển mục đích sử dụng đất, xoá bỏ cây tiêu. Đồng thời, việc áp dụng thành công hai đề tài khoa học là nghiên cứu xây dựng mô hình sản xuất tiêu đạt chứng nhận GlobalGap và ứng dụng khoa học - kỹ thuật xây dựng mô hình tưới nhỏ giọt, cây tiêu Phú Quốc sẽ cùng người dân trên đảo vững vàng vươn xa.